Milton Keynes walczy o tytuł Brytyjskiego Miasta Kultury 2029 – „betonowe krowy” i ronda kontra galerie, teatr i festiwale

Milton Keynes, przez lata wyśmiewane jako miejsce, dla którego nie warto zjeżdżać z autostrady M1, jest jednym z czterech miast na krótkiej liście konkursu na Brytyjskie Miasto Kultury 2029 (UK City of Culture). Jak podaje nadawca publiczny BBC, miasto ma realną szansę na zwycięstwo i nagrodę w wysokości 10 milionów funtów. W 2025 r. Milton Keynes uznano za jedno z najlepszych miejsc do życia i pracy w Wielkiej Brytanii.

O mieście mówi się zwykle w kontekście słynnych betonowych krów i licznych rond. Maureen Onwunali, urodzona w Irlandii twórczyni nigeryjskiego pochodzenia, która dorastała i mieszka w Milton Keynes, przekonuje jednak, że miasto ma znacznie więcej do zaoferowania. Zbierając materiały do wiersza przygotowanego na potrzeby kandydatury, odkryła, że jego historia jest „zaskakująco fascynująca”. W utworze „Oda do Milton Keynes” wspomina m.in. o pierwszym na świecie programowalnym komputerze Colossus i o samochodach autonomicznych na rzymskich drogach.

Opowiadam ludziom o kulturze w Milton Keynes, a oni patrzą na mnie, jakbym była sarkastyczna, bo miasto ma opinię miejsca bez duszy. Ale wyszło stąd wielu artystów – mówi Onwunali.

„Mieszkańcy je uwielbiają”

W mieście odbywają się już m.in. festiwal Reggae Land w National Bowl i międzynarodowy festiwal Milton Keynes International Festival, a w parku Campbell Park – coroczne Art in the Park, festiwal dziedzictwa Zimbabwe, MK Pride i Oktoberfest. W dniu ogłoszenia krótkiej listy w MK Gallery otwarto czteromiesięczną wystawę poświęconą brytyjskiemu malarzowi Laurence’owi Stephenowi Lowry’emu.

Dyrektor galerii Anthony Spira cieszy się, że obecność miasta na liście zaskoczyła wielu ludzi. „Mieszkańcy absolutnie je uwielbiają. Ale z zewnątrz ludzie pytają: »Milton Keynes, jest tam jakaś kultura?«. Owszem, jest, i to dużo, a będzie jeszcze więcej” – mówi. Jest przekonany, że miasto, założone zaledwie 59 lat temu, może wygrać, bo ma „zupełnie inną historię” do opowiedzenia.

Oddolna scena kulturalna

Milton Keynes szczyci się też salą teatralno-koncertową The Stables, założoną przez światowej sławy muzyków jazzowych Johna Dankwortha i Cleo Laine. Działają tu również mniejsze grupy twórcze, jak zawodowy teatr The Play’s The Thing, założony w 2008 r. przez Rosemary Hill, który wspiera nowych autorów i wykonawców. Hill wciąż musi przekonywać innych do uroków miasta – wspomina, jak w pociągu ktoś nazwał Milton Keynes „miejscem, którego najlepiej unikać”. Gdy odpowiedziała, że warto je odwiedzić, cały wagon nagrodził ją brawami.

Hołd dla zmarłej radnej

Dla Lauren Townsend, zastępczyni przewodniczącego rady miasta Milton Keynes, kandydatura ma też wymiar osobisty. W lipcu po krótkiej chorobie zmarła w wieku 28 lat radna Partii Pracy Shanika Mahendran. Jak ujawnił na nabożeństwie żałobnym były przewodniczący rady Pete Marland, to ona jako jedyna przekonała radę do zgłoszenia kandydatury. Townsend podkreśla, że jej ambicja i wiara w miasto, wraz z ogromnym poparciem mieszkańców, firm i organizacji, pozwoliły dojść do finału.

Kto jeszcze walczy o tytuł

Zwycięzca konkursu zostanie ogłoszony na początku 2027 r. Milton Keynes, podobnie jak walijskie Wrexham, które także jest na krótkiej liście, otrzymało prawa miejskie w 2022 r. z okazji platynowego jubileuszu królowej. Oba miasta rywalizują z Sheffield i Blackpool. Każde z miast z krótkiej listy dostaje 125 000 funtów na przygotowanie ostatecznej kandydatury. W jury zasiada m.in. twórca seriali Grange Hill, Brookside i Hollyoaks Phil Redmond, który odwiedzi wszystkie cztery miasta. W Bradford, obecnym Brytyjskim Mieście Kultury, powstało około 7 000 nowych miejsc pracy i nowa sala widowiskowa.