Kolejne rozmowy o budżecie Irlandii Północnej – ponad 20 000 urzędników bez podwyżki przed świętami

Minister ds. Irlandii Północnej Chris Bryant ma w czwartek 22 października przyjechać do Irlandii Północnej na kolejne rozmowy z partiami tworzącymi rząd regionu (Executive), by przełamać impas wokół budżetu. Jak podaje nadawca publiczny BBC, według nieoficjalnych informacji czwartkowe rozmowy mają objąć serię spotkań ministra z liderami partii. Bryant przekonuje, że poza zaoferowanymi już przez rząd w Londynie 1,5 miliarda funtów nie ma więcej pieniędzy, i zarzuca ministrom Irlandii Północnej finansową „nieodpowiedzialność”. Rząd Irlandii Północnej utrzymuje z kolei, że bez dodatkowego wsparcia z Londynu nie zbilansuje budżetu.

W piątek 16 października minister przeprowadził z partiami krótkie rozmowy online. Obecny pakiet miałby zostać podzielony na trzy transze, z czego 525 milionów funtów byłoby dostępne w tym roku. Partie w Stormont twierdzą jednak, że to wciąż mniej, niż potrzebują.

Strajki w ochronie zdrowia, urzędnicy bez podwyżek

Bez uzgodnionego budżetu pracownicy sektora publicznego w Irlandii Północnej nie mogą otrzymać długo oczekiwanych podwyżek, które przysługują im na równi z pracownikami w innych częściach Wielkiej Brytanii. Lekarze szpitalni zapowiedzieli z tego powodu strajk w listopadzie, a Królewskie Kolegium Pielęgniarek (RCN) przeprowadza głosowanie w sprawie akcji protestacyjnej.

Podczas posiedzenia komisji finansów Zgromadzenia Irlandii Północnej (Stormont) w środę 21 października najwyższy rangą urzędnik ministerstwa finansów Irlandii Północnej Neil Gibson potwierdził, że z powodu braku budżetu jest już za późno na porozumienie płacowe w administracji przed Bożym Narodzeniem. „W moim sektorze jest już na to za późno przed świętami” – powiedział członkom Zgromadzenia.

Według Bryanta ostatecznym terminem na porozumienie jest styczeń, bo wtedy wyczerpią się pieniądze, które ministerstwa mogą wydawać w ramach procedur awaryjnych. Jak wynika z danych urzędu kontroli wydatków, ministerstwom w Stormont brakuje nawet 1,6 miliarda funtów. Bez budżetu służby publiczne działają w trybie awaryjnym, który pozwala ministerstwom wydawać do 95 procent zeszłorocznych środków.

Oferta z Londynu

We wrześniu Bryant zaproponował pakiet finansowy o wartości około 1,5 miliarda funtów na trzy lata. Partie tworzące rząd Irlandii Północnej uznały jednak, że to za mało i że wciąż pozostają znaczące luki, zanim będą mogły zgodzić się na porozumienie i przyjąć budżet. W środę minister mówił w Izbie Gmin, że musi istnieć „polityczna odpowiedzialność za finanse”, i podkreślił, że chce rozwiązać sprawę razem z rządem Irlandii Północnej.

Brytyjski rząd ma w przyszłym tygodniu przedstawić własny budżet. Premier Andy Burnham (Partia Pracy) mówił wcześniej, że rząd Irlandii Północnej musi być „realistą” co do tego, ile jeszcze może zrobić Londyn, skoro niektóre ministerstwa w Londynie muszą ciąć wydatki w trakcie roku.

Opozycja: płacą zwykli pracownicy

Lider opozycji w Zgromadzeniu Matthew O’Toole z Socjaldemokratycznej Partii Pracy (SDLP), który przewodniczy komisji finansów, ocenił, że za porażkę rządu „płacą zwykli pracownicy”. Nawiązał do sporu między Sinn Féin a Demokratyczną Partią Unionistyczną (DUP) na posiedzeniu innej komisji, związanego z napięciami wokół sporu o Drumcree.

Podczas gdy dwie największe partie były zajęte wzajemnymi atakami, ponad 20 000 urzędników dowiedziało się, że nie mają szans na podwyżkę w świątecznej wypłacie – stwierdził O’Toole w środowym oświadczeniu.

Robert Murtagh ze związku zawodowego FDA, reprezentującego wyższych urzędników, powiedział rozgłośni BBC Radio Ulster, że to „głęboko frustrujące”, iż formalne negocjacje płacowe w administracji jeszcze się nie rozpoczęły. Jak wyjaśnił, płace urzędników są powiązane z okresem budżetowym, a urzędnicy stali się „ofiarami ubocznymi” impasu. Z zadowoleniem przyjął jednak zapowiedź ministra finansów Irlandii Północnej, że po przyjęciu budżetu będzie to sprawa „pierwszego dnia”. Według Murtagha związki zawodowe w administracji są gotowe do rozmów „jak najszybciej”.