Antysemityzm w szkołach w Anglii jako odrębne zagrożenie – rząd przyjmuje wszystkie zalecenia przeglądu

Szkoły i college w Anglii będą musiały traktować antysemityzm jako odrębną kategorię krzywdy i podejmować przeciw niemu wyraźne działania. Jak podaje nadawca publiczny BBC, minister edukacji Lucy Powell (Partia Pracy) zapowiedziała, że rząd „zaktualizuje i wzmocni” nauczanie o Holokauście. To odpowiedź na przegląd, który wykazał „szokującą skalę” antysemityzmu w brytyjskim społeczeństwie. Rząd przyjął wszystkie 27 zaleceń, m.in. specjalne szkolenia dla nauczycieli i bardziej spójne rejestrowanie zdarzeń.

Oznacza to, że nienawiść wobec Żydów będzie traktowana jako konkretne zagrożenie w ramach ochrony dzieci (safeguarding), a nie w ramach dotychczasowych działań przeciw rasizmowi i przemocy rówieśniczej. Przegląd dotyczący antysemityzmu w szkołach i college’ach w Anglii poprowadził były szef inspekcji szkolnej Ofsted David Bell, a w środę 21 października przedstawiono go w parlamencie.

„Pokoleniowy moment”

Powell powiedziała BBC, że to „pokoleniowy moment”, by na nowo wyedukować młodych ludzi, wśród których – jak oceniła – problem antysemityzmu jest „szczególnie rozpowszechniony”.

To zdecydowanie kryzys i myślę, że sytuacja pogorszyła się, odkąd David Bell rozpoczął ten przegląd. Stało się to prawdziwym wyzwaniem dla Żydów w naszym kraju, ale też dla żydowskich uczniów i nauczycieli w naszych szkołach i college’ach. Naprawdę uważam, że to pokoleniowy moment, by nauczyć to i kolejne pokolenie, czym jest antysemityzm we współczesnym świecie – to jest zadanie edukacji – mówiła minister.

Według niej nowe lekcje o Holokauście mają „podważać” niektóre wyobrażenia młodych ludzi. Przegląd postuluje też jaśniejsze wytyczne dotyczące politycznej bezstronności nauczycieli. W Izbie Gmin Powell podkreśliła, że nauczyciele nie powinni wnosić do klasy własnych poglądów politycznych, ale nie powinni też unikać omawiania ważnych tematów.

Skąd wziął się przegląd

Przegląd zlecono po serii głośnych zdarzeń, w tym ataku na synagogę Heaton Park w Manchesterze w październiku 2025 r., w którym zginęło dwóch mężczyzn. Osobne przeglądy dotyczą antysemityzmu w ochronie zdrowia oraz przepisów o porządku publicznym i przestępstwach z nienawiści.

W sierpniu BBC ujawniło, że według ustaleń przeglądu żydowscy uczniowie regularnie doświadczają nękania i obelg, a dyrektorzy części szkół żydowskich więcej czasu poświęcają sprawom bezpieczeństwa niż edukacji. Przegląd zaleca też uruchomienie infolinii, na której dyrektorzy szkół mogliby od razu uzyskać poradę w sprawie przeciwdziałania antysemityzmowi.

„To nie jest raport tylko dla żydowskich dzieci w żydowskich szkołach. To raport dla wszystkich dzieci i młodzieży we wszystkich szkołach i college’ach. Wiemy, że antysemityzm nie zna granic” – powiedział BBC Bell, obecnie rektor Uniwersytetu w Sunderland. W szkole żydowskiej Yavneh College w hrabstwie Hertfordshire, jak opisuje BBC, uczniowie i nauczyciele pracują za wysokimi bramami i ogrodzeniami, pod okiem kamer i czterech pracowników ochrony zatrudnionych na pełen etat.

Definicja IHRA i głosy krytyczne

Rząd zachęci szkoły do przyjęcia roboczej definicji antysemityzmu Międzynarodowego Sojuszu na rzecz Pamięci o Holokauście (IHRA), choć nie może jej narzucić. Definicję popierają główne organizacje żydowskie, przyjęło ją 47 państw, w tym Wielka Brytania, oraz większość brytyjskich uczelni; część zawartych w niej przykładów budzi jednak kontrowersje. Rada Deputowanych Brytyjskich Żydów (Board of Deputies of British Jews) oceniła, że traktowanie antysemityzmu jako kwestii ochrony dzieci nałoży na wszystkie szkoły wyraźny obowiązek reagowania i wzmocni ich odpowiedzialność.

Związek zawodowy nauczycieli NEU wyraził obawy przed tworzeniem „hierarchii rasizmu” i przyjęciem definicji IHRA, która – jak ocenił – grozi „zacieraniem granicy między antysemityzmem a uprawnioną krytyką izraelskiego rządu i ludobójstwa w Strefie Gazy”. Związek z zadowoleniem przyjął jednak „wzmocniony nacisk na antysemityzm”, podkreślając, że żadna forma rasizmu nie powinna być bagatelizowana. Z danych organizacji Community Security Trust, która doradza społeczności żydowskiej w sprawach bezpieczeństwa, wynika, że w pierwszej połowie 2026 r. liczba antysemickich zdarzeń w szkołach była najwyższa w historii pomiarów dla pierwszego półrocza.